1. Jaka jest różnica między granitem a lastrykiem?

Granit jest skałą stworzoną przez naturę. Jest to skała magmowa alkaiczna z dodatkiem kwarcu. Wielkości ziaren w skale granitowej to najczęściej od 1 do 25mm. Granit jest wydobywany z ziemi w formie bloków, które następnie są transportowane do zakładów kamieniarskich i poddawane obróbce. Bloki w pierwszym etapie obróbki cięte są na slaby różnej grubości w zależności od przeznaczenia.
Lastriko to natomiast materiał wytwarzany przez człowieka. Wytwarza się go z grysu cementu i wody. Grys może być o różnej ziarnistości. Czasami do lastryka dodaje się granit i marmur w postaci grysu. Następnie odlane formy lastryka poddawane są obróbce takiej jak obróbka granitu.
Oba wyżej opisane materiały są stosowane do wytwarzania produktów kamieniarskich takich jak nagrobki, parapety czy schody. Granit jednak jest materiałem o wiele lepszym ale również znacznie droższym niż lastryko. Jest on surowcem bardzo jednolitym jeśli chodzi o gęstość materiału co wpływa również na wytrzymałość produktów z niego wykonanych, zaś lastryko często wykazuje różne gęstości materiału a czasami pęcherze powietrzne powstałe w wyniku wad w technologii wytwarzania mimo, iż w dzisiejszych czasach stosuje się stoły wibracyjne które powinny ten problem zniwelować. Znacząco wpływa to na trwałość w porównaniu z elementami z granitu.
Zdecydowanie polecamy klientom wszystkie nasze produkty z kamieni lub konglomeratów np. aglomarmuru. Są one znacznie bardziej trwałe i odporne niż produkty z lastryko, przede wszystkim jeśli chodzi o zmienności temperatury otoczenia czy zmian wilgotności.

2. Granit czy marmur - co wybrać i czym się kierować przy wyborze?

Zarówno granit i marmur to produkty naturalne, które zostały stworzone przez naturę.
Granit jest przede wszystkim skałą twardszą od marmuru oraz cechuje go mniejsza nasiąkliwość. Dlatego na produkty, które będą na zewnątrz, takie jak: nagrobki, płytki, parapety, schody - polecamy granit gdyż jest on odporniejszy i trwalszy od marmuru.
Również elementy o dużych gabarytach lepiej jest wykonać z granitu, gdyż marmur jest minerałem bardziej kruchym a co za tym idzie podatniejszym na złamania i uszczerbki.
Pamiętać należy, że zarówno granit i marmur wymagają bezwzględnie impregnacji aby produkty były trwałe i miały ładny estetyczny wygląd. Impregnacja zapobiega wnikaniu wilgoci i innych czynników przez mikroszczeliny.

Marmur stosuje się głównie w pomieszczeniach zamkniętych gdzie wyroby nie są narażone na oddziaływanie niekorzystnych warunków. Kolorystycznie jest on bardziej ciepły i dlatego jest często wybierany do wykończenia wnętrz, jako schody, posadzki a także stosuje się go do wytwarzania kominków. Z marmuru można tez wykonać różnego rodzaju zdobienia czy półki.

3. Co brać pod uwagę wybierając granit?

Granit jest materiałem w pełni ukształtowanym przez naturę. Już od wielu wieków ludzie dostrzegli, że jest to surowiec o doskonałym zastosowaniu na nagrobki oraz w budownictwie jako parapety, płytki, schody czy blaty kuchenne. Choć granit odkryto wiele lat temu, to w dalszym ciągu odkrywane są nowe pokłady złóż granitowych.
Wybierając dana skałę granitową musimy być świadomi, że nie ma dwóch takich samych slab czy skał, nawet w obrębie jednej odmiany. Należy pamiętać, że całe piękno granitu tkwi w jego różnorodności i dzikości. Różne ułożenie żył czy trochę inny odcień kamienia należy traktować jako coś normalnego i jako zaletę stworzoną przez naturę.
Dlatego też różne odcienie granitu nie stanowią podstawy do reklamacji. Mało firm decyduje się na możliwość sortowania, na przykład płytek granitowych, przez klienta a jeżeli już się decyduje to różnica w cenie między nie sortowanymi jest ogromna.
Zamawiający decydując się na zakup granitu akceptuje to a jeżeli nie, powinien wziąć materiał inny.

4. Jak i kiedy należy impregnować granit?

Granit w zależności od wyrobu powinno się zaimpregnować. Nagrobki granitowe często impregnuje się po ich dokładnym zamontowaniu bądź przed okresem jesienno zimowym, który szczególnie niekorzystnie oddziałuje na granitowe pomniki. Pamiętajmy, że nagrobek należy dokładnie oczyścić przed impregnacją, do której należy użyć specjalnie przeznaczonych do tego środków.
Do czyszczenia nie powinno się używać środków zawierających amoniak i fosforany.
Po kilku latach granit może stracić swój połysk co przeważnie jest spowodowane brakiem impregnacji lub złym jej wykonaniem. Impregnacja jest osobnym zabiegiem, nie związanym z montażem nagrobka.

Jeśli chodzi o impregnację granitu w postaci wyrobów budowlanych takich jak parapety czy blaty a także płytki granitowe to dobrze jest zabezpieczyć powierzchnie, które będą zabudowane a mogą być narażone na wilgoć i inne czynniki, już przed montażem – zastosować tzw. impregnacje wstępną granitu zabezpieczającą niedostępne miejsca.
Po zamontowaniu należy oczywiście zabezpieczyć i zaimpregnować granit ostatecznie. Jest to osobna czynność niezależna od montażu i winna być wykonana najlepiej kilka dni po dokładnym wyschnięciu i wyczyszczeniu powierzchni. Dlatego impregnacja końcowa powinna być wykonana przez użytkownika. Nie jest to czynność, która wchodzi w skład montażu elementów granitowych.

5. Czy można wykonać otwory w elementach granitowych na przykład nagrobkach w celu przykręcenia wazonu, zabezpieczając go przed kradzieżą?

Wykonanie otworów w elementach granitowych bez użycia fachowego sprzętu oraz bez doświadczenia kamieniarskiego jest bardzo ryzykowne i może być wykonane tylko na własną odpowiedzialność. Wiercenie zwykłym sprzętem w granicie praktycznie zawsze kończy się uszkodzeniem elementu. Operacje te powinny być wykonane na mokro. Używając wiertarek udarowych na sucho, gdzie pył granitowy nie jest odpowiednio wypłukiwany powoduje małe pęknięcia w elementach granitowych, które zostają w ten sposób osłabione.
Może to również powodować powstanie wyrwy po stronie wiercenia lub stronie przeciwnej i może się skończyć koniecznością wymiany całego elementu.
Prawidłowe wykonanie otworu wykonuje się wiertłami koronkowymi w osłonie wodnej, która odprowadza pył granitowy oraz chłodzi kamień.

6. Czy da się naprawić wyszczerbiony element z granitu?

Szczerbiony element granitowy powinien zostać wymieniony.
Jeżeli jest możliwość jego podzielenia to należy dokonać prostego cięcia granitu a następnie dopasowanie drugiego elementu. Takie rozwianie jest oczywiście ryzykowne pod względem kolorystycznym, gdyż po danym czasie elementy granitowe zmieniają nieco barwę a także bardzo trudno jest dopasować idealnie dwie różne części kamienia.
Istnieje możliwość drobnych napraw kamieniarskich za zgodą klienta, któremu nie przeszkadzają gorsze walory estetyczne elementów granitowych.
Do klejenia granitu używa się specjalnych klejów i szpachli na bazie żywic. Operacje te wymagają jednak bardzo dużej fachowości i precyzji wykonania.

7. Jaka może być powierzchnia granitu?

Granit wydobywa się w postaci bloków granitowych. Następnie zostaje on poddany operacji cięcia na daną grubość i kształt a ostatecznie zostaje wykończona jego powierzchnia.
Powierzchnia może być wykończona jako:

• Poler - powierzchnia granitu jest polerowana i szlifowana na mokro do uzyskaniu połysku z różną fakturą. Jest to najbardziej popularna obróbka końcowa, ukazująca jego walory, zalety i różne jego odcienie.
  Trzeba tu zaznaczyć, że kamień całkiem inaczej wygląda w bloku a całkiem inaczej jako granit polerowany.
• Powierzchnia palona zwana też płomieniowana - w wyniku tego zabiegu powstaje powierzchnia chropowata przypominająca prosto wycięty blok granitowy. Płomieniowanie to efekt uzyskany poprzez odprysk rozgrzanej powierzchni palnikiem. Zmniejsza on odporność granitu na ścieranie ale za to robi go mniej śliskim.
  Zabieg płomieniowana nie może być stosowany do marmuru.
• Powierzchnia piaskowana - powstaje na skutek uderzeń drobin piasku . W wyniku tego zabiegu granit uzyskuje bardzo równą powierzchnię ale zarówno szorstką.
• Powierzchnia młotkowana i łuskana. Są to metody obróbki granitu wykonywane ręcznie i nie są stosowane na skalę przemysłową

8. Jak zabezpieczyć granit polerowany na schody aby nie był tak śliski?

Jeżeli wykonane schody granitowe są polerowane to aby zmniejszyć ryzyko poślizgu stosuje się kilka metod zabezpieczenia granitu:

• Zastosowanie pasków piaskowanych, które na końcach stopni granitowych utworzą rysy antypoślizgowe. Z reguły stosuje się dwa paski ok. 2 cm.
• Istnieje również możliwość naklejenia pasków antypoślizgowych na przednich częściach stopni schodów z granitu. Zalecamy jednak aby dobierając kamień na schody w miejscach często narażonych na śnieg lub deszcz, stosować granit piaskowany, młotkowany lub płomieniowany.

9. Czy nagrobek granitowy może pęknąć?

Nagrobek granitowy prawidłowo wykonany oraz prawidłowo zamontowany nie powinien pękać. Jeżeli pomniki pękają może to być spowodowane kilkoma przyczynami. Oto one:

• Nagrobki są zamontowane bez fundamentu niezależnego w postaci zbrojonych płyt.

  Pomniki bez takich fundamentów są narażone na działanie nawet drobnych ruchów ziemi na cmentarzach. Zamontowanie takiego fundamentu może być niewystarczające w przypadku szczególnie osuwających się gruntów, na których osadzane są nagrobki. Można wtedy zastosować specjalne mocniejsze fundamenty, które są montowane pod cała powierzchnią nagrobka jako jedna zbrojona płyta.
  Pamiętajmy, że nagrobek nawet prawidłowo zamontowany może się osunąć i wykrzywić co nie jest błędem zakładu kamieniarskiego ale zmiennością i osuwaniem się gruntu, na przykład podczas wykopania kolejnego grobu lub utwardzaniem gruntu pod sąsiedni nagrobek.
  Często spotykamy się z opinią iż nagrobek był źle zamontowany i dlatego się wykrzywił, co nie jest winą zakładu kamieniarskiego a jedynie działaniem gruntu.

• Nagrobki i pomniki mogą również pękać jeżeli nie zostały ich powierzchnie zaimpregnowane. Pamiętajmy, iż impregnacja powinna być wykonana po całkowitym wyschnięciu nagrobka po montażu, przez klienta gdyż montażyści nie będą czekać aż wszystko wyschnie w celu impregnacji. Zakłady kamieniarskie powinny jednak informować, że klienci muszą przed zimą nagrobek zaimpregnować.
  Granit nie zaimpregnowany w okresie deszczu absorbuje wodę, która w okresie zimowym przy minusowych temperaturach zwiększa swoja objętość i powoduje mikropęknięcia. Wynika to z naturalnych właściwości fizycznych zarówno granitu jak wody.

  Więcej na temat prawidłowego montażu nagrobków, który jest koniecznością w utrzymaniu oczekiwanego efektu przez długie lata można znaleźć w artykule Nagrobki pomniki grobowce granitowe. Porady montażu dla branży kamieniarskiej.